Səfir və xarici işlər nazirinin müavini səviyyəsində görüş üçün sadalanan məsələlərə toxunuş Musəvi-Şərifov müzakirələrdə ciddi məsələlərin müzakirə olunduğunu göstərir. Diqqət çəkən odur ki, İran səfiri və Azərbaycan xarici işlər nazirinin müavini Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsini müzakirə edib və regional siyasi məsləhətləşmələrin formatlarını vurğulayıblar. Həmin formatlardan biri də, ola bilsin, 3+3 formatı ilə baş tutan Ermənistan-Azərbaycan dialoqudur.
Ermənistan-İran münasibətlərinin yaxşı olduğunu və məlumatlara görə, İranın Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) ilə azad ticarət zonası haqqında hərtərəfli saziş bağlamağa hazırlaşdığını nəzərə alsaq, vəziyyət həqiqətən də kifayət qədər intriqalıdır. Paşinyanla Rəisi arasındakı telefon danışığından sonra Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsinin Ermənistanın Baş nazirini Sankt-Peterburqda gözlədikləri barədə eyhamı gəlib. İran-AİB azad ticarət zonası haqqında hərtərəfli sazişin imzalanması planlaşdırılır. Ən azından belə nikbinliyi Avrasiya İqtisadi Komissiyasının ticarət naziri Andrey Sleqnev AİB Ali İqtisadi Şurasının sessiyası çərçivəsində bildirib.
Ermənistan Baş nazirinin AİB Ali İqtisadi Şurasının iclasında iştirakı İranın da maraqlarına toxunur. Bu o mənada əhəmiyyətlidir ki, Ermənistanla xarici dünya arasında əlaqə yollarından biri Gürcüstandan Rusiyaya, digəri İrandan keçir. Eyni zamanda vurğulamaq lazımdır ki, Rusiya və İran Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi ilə bağlı demək olar yekun razılığa gəliblər, Azərbaycanın dəstəyi də bu məsələdə mühüm rol oynayıb. Bundan başqa, Bakı Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinə Ağbənd-İran keçidini təmin etməyi və öz ərazisində Rusiya-İran rabitəsinin ikinci xəttini təmin etməyi vəd edir.
Cənubi Qafqazda yalnız Ermənistan AİB üzvüdür və İran-AİB azad ticarət zonası Ermənistana da iqtisadi bonus verə bilər. Lakin Rusiya ilə son mübahisə kontekstini nəzərə alsaq, Ermənistanın AİB Ali İqtisadi Şurasının iclasında iştirak etməməsi, İran-AİB azad ticarət zonası haqqında hərtərəfli sazişin imzalanmaması daha gözləniləndir. Bu halda Rusiya-İran dəmir yolu əlaqəsi gözlənildiyindən də önəmli olacaq və bu da öz növbəsində Azərbaycanın təkcə Cənubi Qafqazda deyil, AİB-in bütün ərazisində nüfuzunu artıracaq.
Bu çərçivədə səfir Musəvi Azərbaycanın xarici işlər nazirinin müavinindən Bakının öz tranzit imkanlarından İran-AİB ölkələrinə də yüklərin daşınması üçün istifadə etməyə hazır olması barədə siqnal alıbmı? KTMT-nin baş katibi Tasmaqatbekovun AİB Ali İqtisadi Şurasının iclası ərəfəsində İrəvana səfər etməsi təsadüfdürmü?
Bəs niyə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi səfir Seyid Abbas Musəvi ilə xarici işlər nazirinin müavini Samir Şərifov arasında keçirilən görüşlə bağlı rəsmi məlumatda tərəflərin birgə hərbi proqramları da müzakirə etdiyini vurğulayıb? Xatırladaq ki, Ermənistan müharibədə məğlub olmasına, sülh danışıqlarında aktiv iştirak etdiyini iddia etməsinə baxmayaraq, sürətlə silahlanır və çatdırılma ilə bağlı yollardan biri İran ərazisindən keçir.
Aqil Məmmədov
Ordu.az
